Shloka 18
Keśava-tattva-kathana
On the Principle of Keśava: Cosmogony and Divine Epithets
उपस्थितकृतौ तौ च नासिकाग्रमधो भ्रुवो: । भ्रुकुट्या चैव मनसा शनैर्धारयतस्तदा
upasthitakṛtau tau ca nāsikāgram adho bhruvoḥ | bhrukuṭyā caiva manasā śanair dhārayatas tadā ||
ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចនាថា៖ «បន្ទាប់មក ពួកគេទាំងពីរ បានសម្រួលខ្លួនឲ្យស្ងប់ ហើយកាន់ចិត្តឲ្យនឹងយឺតៗ ដោយបន្តិចបន្តួចបង្រួញចិញ្ចើមក្នុងការផ្តោតអារម្មណ៍ ដោយដាក់ភ្នែកទៅលើចុងច្រមុះក្រោមចិញ្ចើម។ បន្ទាប់ពីនោះ ពួកគេបានដាក់ប្រាណវាយូទាំងប្រាំ—ប្រាណ អបាណ ឧទាន សមាន និង វ្យាន—នៅក្នុងបេះដូង; ហើយនៅក្នុងស្ថានភាពនោះ ពួកគេបានភ្ជាប់ចិត្តជាមួយប្រាណ និងអបាណ ហើយធ្វើឲ្យដង្ហើមដែលមានចិត្តគាំទ្រនោះ នឹងនៅចន្លោះចិញ្ចើមទាំងពីរ»។
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches disciplined inward concentration: steadying the mind, regulating the vital currents (the five prāṇas), and fixing awareness through a focused gaze and breath-control so that the mind becomes stable and fit for higher realization.
Bhīṣma describes two practitioners entering a yogic state: they fix their gaze at the nose-tip beneath the brows, gather and place the five life-winds in the heart, unite mind with prāṇa and apāna, and then stabilize that combined focus at the space between the eyebrows.