Shloka 43
अध्याय १७८ — प्राणवायुगतिः तथा शारीराग्निव्यवस्था
Adhyāya 178 — The courses of prāṇa-vāyu and the regulation of the bodily fire
क्षमिष्ये क्षिपमाणानां न हिंसिष्ये विहिंसित: । द्वेष्ययुक्त: प्रियं वक्ष्याम्यनादृत्य तदप्रियम्
kṣamiṣye kṣipamāṇānāṁ na hiṁsiṣye vihiṁsitaḥ | dveṣya-yuktaḥ priyaṁ vakṣyāmy anādṛtya tad apriyam ||
ភីស្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ខ្ញុំនឹងអត់ឱនដល់អ្នកដែលស្តីបន្ទោស ឬជេរប្រមាថខ្ញុំ; ទោះបីខ្ញុំត្រូវគេធ្វើបាប ខ្ញុំក៏មិនតបស្នងដោយអំពើហិង្សាទេ។ ទោះបីខ្ញុំស្ថិតនៅជាមួយមនុស្សដែលគួរឲ្យស្អប់ ហើយគេនិយាយពាក្យមិនពេញចិត្តដល់ខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងនិយាយតែពាក្យសមរម្យ; មិនយកចិត្តទុកដាក់ពាក្យអាក្រក់របស់គេ ហើយមិនឆ្លើយតបដោយពាក្យអាក្រក់ឡើយ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches kṣamā (forbearance) and ahiṁsā (non-retaliation): endure insult and injury without returning harm, and respond to harsh speech with restraint and agreeable words.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs on dharma and right conduct; here he articulates a personal vow-like ethic of patience, non-violence, and disciplined speech even toward hostile or blameworthy people.