Shloka 3
Tapas as the Root of Attainment (तपः—साधनमूलप्रशंसा)
आत्मनो बलमास्थाय कथं वर्तेत मानव: । आगच्छतो>तिक्रुद्धस्य तस्योद्धरणकाम्यया
ātmano balam āsthāya kathaṁ varteta mānavaḥ | āgacchato 'tikruddhasya tasyoddharaṇakāmyayā ||
យុធិឋ្ឋិរៈបានទូលសួរថា៖ «ដោយពឹងលើកម្លាំងរបស់ខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ មនុស្សមួយគួរប្រព្រឹត្តខ្លួនយ៉ាងដូចម្តេច នៅពេលសត្រូវដែលខ្លាំងជាងខ្លួនឆ្ងាយ—តែងខិតជិត អាចទាំងជួយទាំងបំផ្លាញ ហើយឧស្សាហ៍រហ័សជានិច្ច—ត្រូវបានបង្កឲ្យខឹងដោយការអួតអាងល្ងង់ខ្លៅ ហើយឥឡូវកំពុងមកដោយកំហឹងខ្លាំង ចង់បំបាត់គាត់? តើវិធីប្រព្រឹត្តណាអាចការពារអ្នកដែលត្រូវវាយប្រហារ?»
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-question about practical ethics: when one has foolishly provoked a much stronger adversary, mere bravado is useless; one must adopt conduct grounded in realistic self-assessment, restraint, and protective strategy rather than pride.
In Śānti Parva, Yudhiṣṭhira consults Bhīṣma on righteous conduct and policy. Here he asks how a weaker person should behave when a powerful, nearby, capable enemy—angered by the weaker person’s improper words—attacks with the intent to destroy him.