Shloka 52

Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154

Devanagari script

आत्ममांसोपवृत्तं च शरीरार्धमयीं तनुम्‌ । पितृणां वंशकर्तरिं वने त्यक्त्वा क्व यास्यथ,यह बालक तुम्हारे अपने ही रक्त-मांसका बना हुआ है, आधे शरीरके समान है और पितरोंके वंशकी वृद्धि करनेवाला है, इसे वनमें छोड़कर तुम कहाँ जाओगे?

Transliteration

ātmamāṃsopavṛttaṃ ca śarīrārdhamayīṃ tanum | pitṝṇāṃ vaṃśakartarīṃ vane tyaktvā kva yāsyatha ||

Translation

ជាំបុកា បាននិយាយថា៖ «កូននេះរស់ដោយសាច់ឈាមរបស់អ្នកឯង ដូចជាពាក់កណ្តាលនៃរាងកាយរបស់អ្នក ហើយជាអ្នកបន្តពូជពង្សរបស់បិតាមហាបិតា។ បោះបង់គាត់ចោលក្នុងព្រៃហើយ អ្នកគិតថានឹងទៅទីណា?»

Word by Word

• आत्ममांसोपवृत्तम्: nourished by one’s own flesh
• आत्ममांसोपवृत्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: आत्ममांसोपवृत्त (आत्मन् + मांस + उपवृत्त)
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• शरीरार्धमयीम्: consisting of half (one’s) body
• शरीरार्धमयीम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: शरीरार्धमयी (शरीर + अर्ध + मयी)
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• तनुम्: body, person
• तनुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तनु
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• पितृणाम्: of the forefathers
• पितृणाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: पितृ
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• वंशकर्तरीम्: the continuer/producer of the lineage
• वंशकर्तरीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वंशकर्तृ (वंश + कर्तृ)
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• वने: in the forest
• वने: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: वन
• Form: Neuter, Locative, Singular

• त्यक्त्वा: having abandoned
• Type: Verb
• Root: त्यज्
• Form: Absolutive (Gerund)

• क्व: where?
• Type: Indeclinable
• Root: क्व

• यास्यथ: will you go
• Type: Verb
• Root: या
• Form: Simple Future (Luṭ), Second, Plural

Speaker

जम्बुक उवाच

Characters & Entities

• Jambuka
• the child (bālaka)
• ancestors (pitṛs)
• forest (vana)