Shloka 93
शल्मलि–पवनसंवादः
The Dialogue of Śalmali and Pavana
ददाह पावक: क्रुद्धो युगान्ताग्निसमप्रभ: । नाना प्रकारके वन्य पशुओंसे भरे हुए उस निर्जन वनमें वह इधर-उधर भटकने लगा। इतनेही में प्रचण्ड पवनके वेगसे वृक्षोंमें परस्पर रगड़ होनेके कारण उस वनमें बड़ी भारी आग लग गयी। आग की बड़ी-बड़ी लपटें ऊपरको उठने लगीं। प्रलयकालकी संवर्तक अग्निके समान प्रज्वलित एवं कुपित हुए अग्निदेव लता
dadāha pāvakaḥ kruddho yugāntāgnisamaprabhaḥ |
ភីṣ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ អគ្គិទេវៈកំពុងខឹង បានភ្លឺឆេះដូចអគ្គិភ័យចុងយុគ ហើយចាប់ផ្តើមដុតព្រៃនោះ។ ដោយខ្យល់កាចបក់បោក ដើមឈើរលាស់កកិតគ្នា បង្កឲ្យភ្លើងធំផ្ទុះឡើង; អណ្តាតភ្លើងធំៗលេចឡើងទៅលើ ហើយអគ្គិដ៏កំពុងក្រហាយឆេះ បានលេបលាន់លើវល្លិ សាខា និងដើមឈើទាំងឡាយ—ដូចភ្លើងបំផ្លាញនៅពេលពិភពលោករលាយ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse uses the image of end-of-age fire to show how anger and unleashed destructive forces rapidly expand and devastate entire environments; restraint and foresight are implied ethical necessities.
A fierce forest fire breaks out—fanned by strong winds and ignited by friction among trees—and Agni, described as wrathful and blazing like pralaya-fire, burns the forest’s vegetation.