Shloka 43
Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)
स विगाढां निशां दृष्टवा सुप्ते चाण्डालपक्कणे । शनैरुत्थाय भगवान् प्रविवेश कुटीमठम्
sa vigāḍhāṃ niśāṃ dṛṣṭvā supte cāṇḍālapakkane | śanair utthāya bhagavān praviśa kucīm aṭham ||
ភីष្មៈបាននិយាយថា៖ ពេលឃើញថាយប់បានជ្រៅហើយ ហើយមនុស្សទាំងអស់ក្នុងគ្រួសារចណ្ឌាលាកំពុងដេកលក់ សេនាបុរសឥសីវិશ્વាមិត្រដ៏គួរគោរព បានក្រោកឡើងយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ ហើយចូលទៅក្នុងកុដិរបស់ចណ្ឌាលា។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបង្ហាញពីសកម្មភាពដែលបានធ្វើដោយចេតនា និងមានទម្ងន់ធម៌ ដោយលាក់លៀម ដើម្បីបើកចំហការពិចារណាអំពីធម៌ក្រោមស្ថានភាពបង្ខំ និងភាពតានតឹងរវាងព្រំដែនសង្គមនិងគោលបំណងខ្ពស់។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames an action performed quietly at night, inviting reflection on how dharma may involve difficult choices where intention, necessity, and higher aims can come into tension with social norms and appearances.
After midnight, when the Caṇḍāla household has fallen asleep, the sage Viśvāmitra rises silently and enters their hut, indicating a purposeful act undertaken discreetly as the story moves toward its ethical implications.