Shloka 16
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
क्षत्रिये संगतं नास्ति न प्रीतिर्न च सौहदम् । कारणात् सान्त्वयन्त्येते कृतार्था: संत्यजन्ति च
kṣatriye saṅgataṃ nāsti na prītir na ca sauhṛdam | kāraṇāt sāntvayante te kṛtārthāḥ saṃtyajanti ca ||
ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ក្នុងក្សត្រិយ មិនមានចិត្តស្មោះត្រង់ក្នុងការរក្សាមិត្តភាពទេ; មិនមានសេចក្តីស្រឡាញ់ពិត ឬសុហរទ័យពិតឡើយ។ ពួកគេផ្តល់ការលួងលោម ដោយមានហេតុផល ឬផលប្រយោជន៍ណាមួយ; ពេលគោលបំណងសម្រេចហើយ ក៏បោះបង់អ្នកពឹងផ្អែកចោល»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma warns that relationships in political and warrior spheres can be driven by expediency rather than genuine affection; one should recognize motive-based consolation and be cautious about dependence on power-holders.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and statecraft; here he offers a sharp observation about kṣatriya conduct—how alliances and kindness may be strategic and may end once the objective is fulfilled.