Shloka 37
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
गतं मां सहसा भूमिं नकुलो भक्षयिष्यति
gataṁ māṁ sahasā bhūmiṁ nakulo bhakṣayiṣyati
ភីෂ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ពេលខ្ញុំចាកទៅហើយ ផែនដីនេះនឹងត្រូវ ‘នកុល’ លេបបំផ្លាញយ៉ាងឆាប់រហ័ស»។ ក្នុងន័យបរិបទ វាជាព្រមានដោយក្តីកង្វល់ថា ពេលអ្នកចាស់ទុំ ឬអ្នកអាណាព្យាបាលធម៌ ចាកចេញ កម្លាំងឥតគ្រប់គ្រង—ដែលតំណាងដោយឈ្មោះនោះ—អាចនាំឲ្យមានអស្ថិរភាព និងគ្រោះថ្នាក់លើអាណាចក្រ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse warns that when a restraining, dharma-aligned authority disappears, the realm can quickly fall prey to destructive forces; stability in governance requires continuity, self-control, and safeguards against sudden disorder.
Bhīṣma, speaking in the Śānti Parva’s instruction-setting, utters a foreboding remark that after his departure the earth/kingdom will be rapidly ‘devoured’ by Nakula—framing a concern about what follows once he is no longer present to steady events.