Shloka 22
आपद्धर्मे कोशबलन्यायः | Treasury, Force, and Crisis-Ethics for the King
तब मुनिने कहा--राजन्! आपके उस पुत्रने पहले कभी मूढ़ बुद्धिका आश्रय लेकर अपने दुर्भाग्यके कारण एक पूजनीय महर्षिका अपमान कर दिया था ।।
bhīṣma uvāca | arthayan kalaśaṃ rājan kāñcanaṃ valkalāni ca | avajñāpūrvakeṇāpi na sampāditavāṃs tataḥ | nirviṇṇaḥ sa tu viprarṣiḥ niśiśe samapadyata rājan ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! កាលមុន ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ ដោយយកការវិនិច្ឆ័យដ៏ល្ងង់ខ្លៅជាទីពឹង និងដោយសំណាងអាក្រក់របស់ខ្លួន បានប្រមាថមហាឫសីដ៏គួរគោរពមួយអង្គ។ មហាឫសីនោះបានសុំកលសមាសុវណ្ណ (ភាជន៍ទឹកមាស) និងសម្លៀកបំពាក់សំបកឈើ; តែព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ ទោះបីប្រមាថក៏ដោយ មិនបានរៀបចំឲ្យបានតាមសំណូមពរនោះឡើយ។ ដូច្នេះ ឫសីព្រាហ្មណ៍នោះក៏សោកស្តាយខ្លាំង ហើយនៅពេលរាត្រីបានសម្រេចចិត្តលើវិធានមួយ ដោយកើតពីការខកចិត្ត»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler (and his heirs) must uphold dharma through humility and respectful conduct toward the wise; contempt and refusal to honor a righteous request can trigger grave moral and practical consequences.
Bhishma recounts an earlier incident: the king’s son insulted a revered Brahmin sage and failed to provide a requested golden vessel and bark-garments; the sage, distressed, then resolved at night to take some consequential step.