Shloka 48
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
पितामहान्महादेवो जागर्ति भगवान् शिव: । विश्वेदेवा: शिवाच्चापि विश्वेभ्यश्व॒ तथर्षय:
pitāmahān mahādevo jāgarti bhagavān śivaḥ | viśvedevāḥ śivāc cāpi viśvebhyaś ca tatharṣayaḥ |
វាសុហរោមា បាននិយាយថា៖ «ពីពិតាមហា (ព្រះព្រហ្មា) ព្រះអម្ចាស់ដ៏មហិមា—ព្រះសិវៈ (Śiva)—តែងតែភ្ញាក់ប្រយ័ត្ន។ ពីសិវៈ កើតមានវិશ્વេទេវ (Viśvedevas); ពីវិશ્વេទេវ កើតមានឥសី (Ṛṣis)។ ដោយសេចក្តីបន្តបន្ទាប់ដ៏បរិសុទ្ធនេះ អំណាចនៃការផ្តន្ទាទោស និងការការពារ ត្រូវបានទទួល និងទ្រទ្រង់ ដើម្បីការពារលោកទាំងឡាយ។ ចូរយល់ឲ្យច្បាស់ថា អំណាចទប់ស្កាត់អំពើអាក្រក់ និងការពារសត្វលោក មិនមែនជារឿងចៃដន្យទេ—វាជាកាតព្វកិច្ចដែលទេវតាប្រគល់សម្រាប់ loka-rakṣā (ការការពារពិភពលោក)»។
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
The verse frames political-ethical power—especially the authority to punish and protect—as a sacred trust transmitted through a divine lineage. True governance is vigilant, restrained, and aimed at loka-rakṣā (protecting the world), not personal gain.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and rule, Vasuharoma explains a hierarchy of beings beginning with Brahmā and Śiva, describing how responsibility for maintaining order and safeguarding beings is passed down through divine and sage lineages.