Shloka 47
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
वेदा: प्रतिष्ठा ज्योतिर्भ्यस्ततो हयशिरा: प्रभु: । ब्रह्मा पितामहस्तस्माज्जागर्ति प्रभुरव्यय:
vedāḥ pratiṣṭhā jyotirbhyaḥ tato hayaśirāḥ prabhuḥ | brahmā pitāmahastasmāj jāgarti prabhuravyayaḥ ||
វាសុហរោមា បាននិយាយថា៖ «ពីពន្លឺទេវតាទាំងឡាយ មាន ‘ដណ្ឌ’ នៃអំណាច ដែលធ្វើឲ្យវេទទាំងឡាយតាំងមូលដ្ឋានយ៉ាងមាំមួន។ ពីវេទ កើតមានព្រះហយគ្រីវ (Hayagrīva) អម្ចាស់; ហើយពីហយគ្រីវ កើតមានព្រះព្រហ្មា—អម្ចាស់អមតៈ និងជាពិតាមហា។ ព្រះអង្គទទួលបានដណ្ឌនៃវិន័យ និងការគ្រប់គ្រង ហើយតែងតែភ្ញាក់ប្រយ័ត្ន ដើម្បីការពារ និងរៀបចំលោកទាំងឡាយ»។
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
Legitimate authority (daṇḍa) and world-protection must be grounded in sacred knowledge (Vedas) and exercised with disciplined vigilance; power is justified when it serves dharma and safeguards the world-order.
Vasu-haroma outlines a chain of cosmic authority: divine radiance establishes the Vedas; from the Vedas emerges Hayagrīva; from Hayagrīva comes Brahmā, who, empowered by the staff of rule, stays awake to protect and regulate the worlds.