Shloka 19
Adhyāya 118: Saciva-parīkṣā
Testing and Appointment of Ministers/Servants
(चिन्तयामास च तदा शरभ: श्वानपूर्वकः । अस्य प्रभावात् सम्प्राप्तो वाड्मात्रेण तु केवलम् ।।
bhīṣma uvāca | cintayāmāsa ca tadā śarabhaḥ śvānapūrvakaḥ | asya prabhāvāt samprāpto vāṅmātreṇa tu kevalam || śarabhatvaṃ suduṣprāpaṃ sarvabhūtabhayaṅkaram || anye 'py atra bhayatrastāḥ santi hastibhayārditāḥ | munim āśritya jīvanto mṛgāḥ pakṣigaṇās tathā | teṣām api kadācic ca śarabhatvaṃ prayacchati || sarvasattvottamaṃ loke balaṃ yatra pratiṣṭhitam | pakṣiṇām apy ayaṃ dadyāt kadācit gāruḍaṃ balam || yāvad anyasya samprītaḥ kāruṇyaṃ ca samāśritaḥ | na dadāti balaṃ tuṣṭaḥ sattvasyānyasya kasyacit || tāvad enam ahaṃ vipraṃ vadhiṣyāmi ca śīghrataḥ | sthātuṃ mayā śakyam iha munighātān na saṃśayaḥ || tatas tena tapaḥśaktyā vidito jñānacakṣuṣā |
ភីṣ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់មក សរភៈ—ដែលពីមុនជាសត្វឆ្កែ—បានគិតថា៖ «ដោយអานุភាពរបស់មុនីនេះ ត្រឹមតែព្រះវាចារបស់លោកប៉ុណ្ណោះ ខ្ញុំបានទទួលសភាពជាសរភៈដ៏កម្រខ្លាំង ដែលគួរឲ្យសត្វទាំងអស់ភ័យខ្លាច។ នៅទីនេះក៏មានសត្វព្រៃ និងហ្វូងបក្សីជាច្រើនទៀត ដែលរស់ដោយអាស្រ័យការការពាររបស់មុនី ហើយរងទុក្ខដោយភ័យខ្លាចដំរី និងគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ។ ប្រហែលថ្ងៃណាមួយ លោកអាចប្រទានឲ្យពួកវាផងនូវរាងកាយសរភៈ ដែលមានកម្លាំងលើសសត្វទាំងពិភពលោក។ ហើយក៏អាចប្រទានឲ្យបក្សីនូវកម្លាំងដូចគ្រុឌ (Garuḍa) បានផង។ ដូច្នេះ មុនពេលលោក—ដោយមេត្តាករុណា និងដោយពេញចិត្តចំពោះសត្វណាមួយ—ប្រទានកម្លាំងដូច្នោះដល់អ្នកដទៃ ខ្ញុំនឹងសម្លាប់ព្រះមុនីព្រាហ្មណ៍នេះឲ្យឆាប់។ ពេលមុនីត្រូវសម្លាប់ហើយ ខ្ញុំនឹងអាចនៅទីនេះដោយគ្មានការភ័យខ្លាច—មិនមានសង្ស័យឡើយ»។ បន្ទាប់មក ដោយអំណាចតបស្យា និងដោយចក្ខុវិជ្ជា មុនីបានដឹងពីចេតនារបស់វា។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Power gained through another’s grace can breed arrogance and fear-driven cruelty; plotting harm against a benefactor—especially a sage—is portrayed as grave adharma, and spiritual insight (tapas, jñānacakṣuṣ) is shown as a safeguard that exposes hidden malice.
A creature who has been transformed into the formidable Śarabha by a sage’s mere words becomes anxious that the sage might grant similar power to other protected animals; to preserve his dominance, he resolves to kill the sage, but the sage perceives the intention through ascetic knowledge.