Shloka 77
Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances
असंतुष्टाक्ष्युता: स्थानान्मानात् प्रत्यवरोपिता: । स्वयं चोपह्ता भृत्या ये चाप्युपहिता: परै:
asaṃtuṣṭākṣyutāḥ sthānān mānāt pratyavaropitāḥ | svayaṃ copahṛtā bhṛtyā ye cāpyupahitāḥ paraiḥ ||
ភីṣ្មា បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ អ្នកបម្រើដែលមិនពេញចិត្តព្រោះត្រូវដកចេញពីតំណែង ត្រូវបង្អាប់ពីកិត្តិយស និងត្រូវប្រមាថ; ហើយអ្នកដែលធ្លាប់បានព្រះមហាក្សត្រលើកតម្កើង ប៉ុន្តែក្រោយមកត្រូវដកហូតការគោរពនោះ ព្រោះអ្នកដទៃបង្កាច់បង្ខូច—អ្នកបម្រើប្រភេទនេះជាញឹកញាប់ក្លាយជាឧបករណ៍របស់សត្រូវ។ សេចក្តីព្រមានធម៌គឺច្បាស់៖ ការខឹងខាង ការអាម៉ាស់ និងមោទនភាពដែលរងរបួសនៅក្នុងគ្រួសារខ្លួនឯង បើកច្រកឲ្យកម្លាំងអរិយធ្វើការបំផ្លាញ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must recognize that disgruntled, humiliated, or slandered retainers can become channels for hostile influence. Protecting honor, ensuring fair treatment, and preventing courtly defamation are essential to prevent internal betrayal.
In the Shanti Parva’s instruction on governance and conduct, Bhishma advises about the dangers within one’s own service circle. He lists types of servants whose wounded status and resentment make them likely to serve an enemy’s purposes.