Shloka 19
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
चारमन्त्रविधानेषु कोशसंनिचयेषु च । नित्ययुक्ता महाबाहो वर्धन्ते सर्वती गणा:
cāramantravidhāneṣu kośasaṃnicayeṣu ca | nityayuktā mahābāho vardhante sarvatī gaṇāḥ ||
ភីෂ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ យុធិષ્ઠិរ អើយ មហាបាហូ! នៅពេលសមាជិកនៃគណរដ្ឋ តែងតែរវល់ក្នុងការងារស៊ើបការណ៍ និងទូតការ ក្នុងការពិភាក្សាសម្ងាត់ដើម្បីប្រយោជន៍រដ្ឋ ក្នុងការរៀបចំច្បាប់បញ្ញត្តិ និងក្នុងការប្រមូលសម្បត្តិចូលឃ្លាំងរដ្ឋ—ពួកគេរីកចម្រើនពីគ្រប់ទិសទាំងអស់។ តាមធម៌ គន្លឹះនៃរដ្ឋដ៏រុងរឿង គឺការប្រុងប្រយ័ត្នរួម ការពិគ្រោះយោបល់មានវិន័យ និងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈដែលមាំមួន។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A polity—especially a gaṇa or republic—prospers when its members are consistently disciplined in (1) intelligence and diplomacy, (2) confidential policy deliberation aimed at public welfare, (3) sound lawmaking/administration, and (4) careful accumulation and protection of the treasury.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises Yudhishthira about the practical causes of a state’s stability and growth, highlighting how organized collective effort in counsel, legislation, intelligence, and finance leads to all-round prosperity for a republican assembly.