Shloka 18
तौ हि संजय दुःखार्तो विज्ञाप्यौ वचनाद्धि मे । इष्टं भृत्या भृता: सम्यग् भू: प्रशास्ता ससागरा
tau hi sañjaya duḥkhārto vijñāpyau vacanād dhi me | iṣṭaṃ bhṛtyā bhṛtāḥ samyag bhūḥ praśāstā sasāgarā ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ «សញ្ជ័យអើយ ពេលឪពុកម្តាយទាំងពីរនោះឮដំណឹងមរណភាពរបស់ខ្ញុំ ពួកគេនឹងរងទុក្ខសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង។ ដូច្នេះ តាមសំណើរបស់ខ្ញុំ អ្នកត្រូវប្រាប់សារនេះទៅពួកគេថា៖ ខ្ញុំបានធ្វើយញ្ញៈតាមដែលបានបញ្ជា បានចិញ្ចឹមបម្រើអ្នកដែលពឹងផ្អែកលើខ្ញុំដោយសមរម្យ ហើយបានគ្រប់គ្រងផែនដីបានល្អ ទោះដល់សមុទ្រដែលព័ទ្ធជុំវិញក៏ដោយ»
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid the certainty of death in war, one’s moral accounting is framed through dharma: performing prescribed rites, protecting dependents, and ruling justly. The verse presents ethical kingship and responsibility to others as the measure of a life’s worth.
The speaker anticipates that his parents will be devastated upon hearing of his death and instructs Sanjaya to deliver a consoling report: that he fulfilled sacrificial duties, cared for those under his protection, and governed the realm properly to its farthest limits.