Shloka 273
अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन
Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault
प्रेक्षतां प्रीतिजननं सिद्धचारणसेवितम् । इसके बाद सम्पूर्ण धनुर्धरोंमें श्रेष्ठ युधिष्ठिरने बड़े जोरसे सिंहनाद किया। मान्यवर! उनका वह युद्ध विचित्र, भयंकर, सिद्धों और चारणोंद्वारा सेवित तथा दर्शकोंका हर्ष बढ़ानेवाला था
prekṣatāṃ prītijananaṃ siddhacāraṇasevitam |
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «វាជាទស្សនីយភាពបង្កើតសេចក្តីរីករាយដល់អ្នកមើល ហើយមានសិទ្ធ (Siddha) និងចារណ (Cāraṇa) មកចូលរួម»។ បន្ទាប់មក យុធិષ્ઠិរ—លើសគេក្នុងចំណោមអ្នកបាញ់ធ្នូទាំងអស់—បានបន្លឺសំឡេងសិង្ហនាទយ៉ាងខ្លាំង។ លោកគោរពអើយ! ការប្រយុទ្ធរបស់ព្រះអង្គចម្លែកអស្ចារ្យ និងគួរឱ្យភ័យខ្លាច ប៉ុន្តែបង្កើនក្តីក្លាហានរីករាយដល់អ្នកទស្សនា ដូចជាត្រូវបានមើលឃើញ និងសរសើរដោយសត្វទេវៈខ្ពស់ៗ។
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid terrifying warfare, the epic frames righteous kingship and courage as actions performed under the gaze of society and the moral cosmos. The verse highlights how conduct in battle becomes a public and even ‘celestial’ testimony—suggesting accountability, reputation, and dharmic resolve.
Sañjaya describes the scene as pleasing to spectators and as if attended by Siddhas and Cāraṇas. Immediately after, Yudhiṣṭhira, praised as the best among archers, roars like a lion—signaling renewed resolve and intensifying the battle’s dramatic momentum.