Shloka 393
Adhyāya 14: Śalya’s Missile-Pressure and the Pāṇḍava Convergence (शल्यस्य शरवर्षम्)
चुकोप समरे द्रौणिर्दण्डाहत इवोरग: । महारथी सुरथको क्रोधपूर्वक आक्रमण करते देख अश्वत्थामा समरमें डंडेकी चोट खाये हुए सर्पके समान अत्यन्त कुपित हो उठा
cukopa samare drauṇir daṇḍāhata ivoragaḥ | mahārathī surathako krodhapūrvakam ākramaṇaṃ karte dekh aśvatthāmā samareṃ daṇḍe kī coṭ khāye hue sarpa ke samān atyanta kupita ho uṭhā |
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ នៅកណ្ដាលសមរភូមិ អស្វត្ថាមា កូនប្រុសដ្រោណា បានផ្ទុះកំហឹងឡើង ដូចពស់ដែលត្រូវគេវាយដោយឈើច្រត់។ ពេលឃើញមហារថី សុរថា វាយប្រហារយ៉ាងក្រហាយក្រហម អស្វត្ថាមា ក៏កើតកំហឹងខ្លាំងក្នុងសង្គ្រាម កំហឹងនោះជំរុញឲ្យគាត់ឆ្លើយតបក្នុងសន្ទុះសង្គ្រាមដែលបំផ្លាញសីលធម៌។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger (krodha) can rapidly intensify conflict: once provoked, a warrior’s mind may become reactive like a wounded serpent. Ethically, it warns that wrath-driven action narrows discernment and can push warfare toward excess, even when framed within kṣatriya duty.
Sañjaya narrates that Surathaka, an elite chariot-warrior, launches a furious attack. Witnessing this, Aśvatthāmā (Droṇa’s son) becomes violently enraged in the battle, compared to a serpent struck by a staff—signaling imminent, fierce retaliation.