Shloka 373
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
विस्फुरन्तं च पशुवत् तथैवैनममारयत् | अश्वत्थामाने झपटकर उसे पकड़ लिया और पृथ्वीपर दे मारा। वह उसके चंगुलसे छूटनेके लिये बहुतेरा हाथ-पैर मारता रहा; किंतु अश्वत्थामाने उसे भी पशुकी तरह गला घोंटकर मार डाला
visphurantaṃ ca paśuvat tathaivainam amārayat |
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ «ពេលគាត់រមួលខ្លួនតស៊ូដូចសត្វ អស្វត្ថាមាក៏សម្លាប់គាត់ដដែល។ អស្វត្ថាមាឆក់ចាប់គាត់ភ្លាមៗ ហើយបោកចុះលើដី; ទោះបីបុរសនោះខំប្រឹងដៃជើងដើម្បីរួចផុតពីក្រញាំក៏ដោយ អស្វត្ថាមាបានច្របាច់ករគាត់សម្លាប់ ដូចសត្វមួយ»។ ខគម្ពីរនេះបង្ហាញភាពសាហាវ និងការបាត់បង់មនុស្សធម៌ក្នុងការវាយឆ្មក់យប់ ដែលការទប់ស្កាត់ និងធម៌ត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយកំហឹង និងការសងសឹក។
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how unchecked fury and vengeance in war can erase human restraint, reducing both victim and killer to a state described as ‘paśuvat’ (beast-like). It implicitly contrasts such conduct with dharmic warfare, where limits and compassion restrain violence.
During the Sauptika episode, Aśvatthāmā seizes a struggling opponent, throws him to the ground, and kills him by throttling, while Sañjaya reports the scene to Dhṛtarāṣṭra as part of the night-time slaughter.