Shloka 9
अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः
Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve
न दिष्टमभ्यतिक्रान्तुं शक््यं गावल्गणे नरै: । यत् समेत्य रणे पार्थ: पुत्रो मम निपातित:
na diṣṭam abhyatikrāntuṁ śakyaṁ gāvalgaṇe naraiḥ | yat sametya raṇe pārthaḥ putro mama nipātitaḥ ||
ធೃತរાષ્ટ્રបានមានព្រះបន្ទូល៖ “ឱ កូនប្រុសរបស់គាវល្គណ! មនុស្សមិនអាចលើសលប់អ្វីដែលវាសនាបានកំណត់បានឡើយ។ ព្រោះនៅពេលកូនប្រុសរបស់កុន្តីរួមកម្លាំងគ្នានៅសមរភូមិ អរជុនបានផ្តួលកូនប្រុសរបស់ខ្ញុំ—បង្ហាញថាបទបញ្ជារបស់វាសនាមិនអាចរំលោភបានទេ।”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the Mahābhārata’s recurring ethical reflection that human effort operates within the bounds of daiva (what is ordained). The fall of a mighty warrior is presented as evidence that destiny’s decree cannot be overridden by mere human power.
Sañjaya addresses the ‘son of Gāvalgaṇa’ and interprets the battlefield outcome: the sons of Kuntī, with Arjuna prominent, have brought down the Kaurava prince (contextually Duryodhana). He frames this defeat as the working out of fate.