Shloka 5
अध्याय ६४ — सभामध्ये क्रोध-निवारणम्
Restraint of wrath in the royal assembly
अमित्रतां याति नरो$क्षमं ब्रुवन् निगूहते गुह्ममित्रसंस्तवे । तदाश्रितो5पत्रप कि नु बाधसे यदिच्छसि त्वं तदिहाभिभाषसे
amitrātāṁ yāti naro 'kṣamaṁ bruvan nigūhate guhyaṁ mitra-saṁstave | tad-āśrito 'patrapa kiṁ nu bādhase yad icchasi tvaṁ tad ihābhibhāṣase ||
ទុរយោធនៈបាននិយាយថា៖ «មនុស្សដែលនិយាយពាក្យរឹងរ៉ឹងមិនអាចអត់ឱនបាន នឹងក្លាយជាសត្រូវ។ សូម្បីតែពេលសរសើរសត្រូវ មនុស្សក៏លាក់ចិត្តគំនិតសម្ងាត់របស់ខ្លួន។ វិទុរាអ្នកឥតអៀន—ហេតុអ្វីមិនស្ងៀមស្ងាត់ដោយយកនយោបាយនោះជាគន្លង? ហេតុអ្វីមករារាំងការងាររបស់យើង? អ្វីដែលកើតឡើងក្នុងចិត្ត អ្នកក៏បញ្ចេញមកទីនេះទាំងអស់»។
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical danger of uncontrolled speech: harsh, unforgivable words create enmity and destroy trust. It also points to political hypocrisy—people often hide their true intentions even while offering praise—contrasted with Vidura’s frank moral counsel, which Duryodhana resents.
In the royal assembly context of the dice-game episode, Vidura speaks openly against the Kauravas’ course. Duryodhana, angered by Vidura’s interference and blunt criticism, attacks him verbally, accusing him of shamelessly obstructing their plans and speaking whatever he pleases.