Shloka 60

Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ

Nārada’s Examination of Royal Ethics

Devanagari script

कच्चिच्च बलमुख्ये भ्य: परराष्टे परंतप । उपच्छन्नानि रत्नानि प्रयच्छसि यथाहत:,परंतप! शत्रुके राज्यमें जो प्रधान-प्रधान योद्धा हैं, उन्हें छिपे-छिपे यथायोग्य रत्न आदि भेंट करते रहते हो या नहीं?

Transliteration

kaccic ca balamukhye bhyaḥ pararāṣṭre parantapa | upacchannāni ratnāni prayacchasi yathāhataḥ ||

Translation

នារទៈបានមានពាក្យថា៖ «ឱ អ្នកដុតបំផ្លាញសត្រូវ—នៅក្នុងដែនដីសត្រូវ ព្រះអង្គបានផ្តល់អលង្ការ រតនៈ និងទ្រព្យមានតម្លៃផ្សេងៗ ដោយសមរម្យ តាមកាលតាមទំនង និងដោយសម្ងាត់ ដល់មេដឹកនាំសំខាន់ៗនៃកម្លាំងយោធារបស់ពួកគេឬទេ?»

Word by Word

• कच्चित्: whether (indeed)?
• Type: Indeclinable
• Root: कच्चित्

• बलमुख्येभ्यः: to the chief men of the army / principal warriors
• बलमुख्येभ्यः: Sampradana
• Type: Noun
• Root: बलमुख्य
• Form: Masculine, Dative, Plural

• परराष्ट्रे: in the enemy's kingdom
• परराष्ट्रे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: परराष्ट्र
• Form: Neuter, Locative, Singular

• परंतप: O scorcher of foes (address)
• Type: Noun
• Root: परंतप
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• उपच्छन्नानि: hidden, concealed
• उपच्छन्नानि: Karma
• Type: Adjective
• Root: उपच्छन्न
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• रत्नानि: gems, valuables
• रत्नानि: Karma
• Type: Noun
• Root: रत्न
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• प्रयच्छसि: you give, bestow
• Type: Verb
• Root: प्र + यम्
• Form: Present, Second, Singular, Parasmaipada

• यथा: as, according to
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• आहतः: as is proper/appropriate (lit. 'as brought/obtained')
• Type: Adjective
• Root: आहत
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• परंतप: O scorcher of foes (address)
• Type: Noun
• Root: परंतप
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

नारद उवाच

Characters & Entities

• Nārada
• Parantapa (epithet of the addressed king)
• ratnāni (jewels/treasures)
• pararāṣṭra (enemy kingdom)