Shloka 30
Rājasūyābhiṣeka-darśana: Duryodhana’s Observation of the Consecration
तत्र गत्वार्जुनो दण्डमाजहारामितं धनम् | तात! वह सब देखकर मुझे ज्वर-सा आ गया। भरतश्रेष्ठ! वैसे ही सुवर्णकलशोंको लेकर पाण्डवलोग जल लानेके लिये पूर्व
tatra gatvārjuno daṇḍam ājahārāmitaṃ dhanam |
ទុរយោធនៈបាននិយាយថា «ទៅដល់ទីនោះ អរជុនបានទាមទារសួយ និងនាំមកវិញនូវទ្រព្យសម្បត្តិមិនអាចវាស់បាន។ ពេលឃើញអ្វីៗទាំងនោះ ខ្ញុំត្រូវបានចាប់កាន់ដោយទុក្ខវេទនាដូចជាជំងឺក្តៅគ្រុន។ ឱ ភារតៈដ៏ប្រសើរ ពណ្ឌវៈទាំងឡាយធ្លាប់យកក្រឡុកមាសទៅយកទឹក ដល់សមុទ្រខាងកើត ខាងត្បូង និងខាងលិចផង; ហើយគេនិយាយថា អរជុនបានទៅជិតសមុទ្រខាងជើងផងដែរ—ទីដែលមនុស្សមិនអាចទៅបាន លើកលែងតែបក្សី—ហើយត្រឡប់មកវិញក្រោយពីប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិដ៏អស្ចារ្យ។ ហើយនៅក្នុងពិធីរាជសូយៈរបស់យុធិષ્ઠិរៈ ក៏មានហេតុការណ៍អស្ចារ្យមួយទៀត; ខ្ញុំនឹងរៀបរាប់—សូមស្តាប់»។
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how visible success—wealth, reach, and ritual prestige—can inflame envy and inner distress. Duryodhana’s “fever” shows the ethical danger of jealousy: it distorts perception and becomes a seed of hostility, even when the achievements described are framed as lawful royal acts (daṇḍa/tribute) connected with Yudhiṣṭhira’s Rājasūya.
Duryodhana is describing Arjuna’s extraordinary collection of tribute and wealth for Yudhiṣṭhira’s Rājasūya, including journeys to farthest oceans and even a mythic northern limit. Overwhelmed by what he sees and hears, Duryodhana confesses a burning, fever-like agitation and then introduces that he will narrate another marvel that occurred during the sacrifice.