Shloka 1
Rājasūyābhiṣeka-darśana: Duryodhana’s Observation of the Consecration
(दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल २४ श्लोक हैं) अपन बक। हक २ >> एकोनपज्चाशत्तमो<ड्ध्याय: धृतराष्ट्रके पूछनेपर दुर्योधनका अपनी चिन्ता बताना और द्यूतके लिये धृतराष्ट्रसे अनुरोध करना एवं धृतराष्ट्रका विदुरको इन्द्रप्रसश्थ जानेका आदेश वैशम्पायन उवाच अनुभूय तु राज्ञस्तं राजसूयं महाक्रतुम् । युधिष्ठिरस्य नृपतेर्गान्धारीपुत्रसंयुत:
Vaiśampāyana uvāca: anubhūya tu rājñas taṁ rājasūyaṁ mahākratum | yudhiṣṭhirasya nṛpater gāndhārīputrasaṁyutaḥ ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ បន្ទាប់ពីបានឃើញពិធីរាជសូយៈដ៏អស្ចារ្យ—យញ្ញបុណ្យរាជាភិសេកដ៏មហាក្រឹត្យដែលព្រះបាទយុធិષ્ઠិរាបានប្រតិបត្តិ—(សកុនិ) ដែលមកជាមួយកូនប្រុសរបស់គន្ធារី (ទុរយោធន) បានត្រឡប់មកវិញ ដោយចិត្តត្រូវស្នាមដោយអ្វីដែលបានឃើញ។ ទិដ្ឋភាពនោះបង្កើតភាពតានតឹងនៃធម៌៖ ជ័យជម្នះសាធារណៈនៃអធិបតេយ្យដែលគាំទ្រដោយធម៌ ក្លាយជាគ្រាប់ពូជនៃការច嫉 និងការគ្រោងការនយោបាយ ដែលឆាប់ៗនេះនឹងត្រូវនាំទៅកាន់រាជសាលាធ្រិតរាស្ត្រ។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Public success grounded in dharma can still provoke adharma in others; the episode highlights how envy and wounded pride, if unchecked, become political and ethical catalysts for destructive choices.
After Yudhiṣṭhira’s grand Rājasūya, Duryodhana (with Śakuni) departs having seen the Pandava ascendancy; this observation becomes the immediate narrative setup for approaching Dhṛtarāṣṭra and initiating the dice-game plot.