Shloka 44
Adhyāya 31: Rājasūya-samāgama — The Gathering of Kings and the Ordering of Hospitality
वैश्वानरस्त्वं पिड़ेश: प्लवज्रो भूरितेजस: । कुमारसूस्त्वं भगवान् रुद्रगर्भो हिरण्यकृत्
vaiśvānaraḥ tvaṃ piṅgeśaḥ plavaṅgo bhūritejāḥ | kumārasūḥ tvaṃ bhagavān rudragarbho hiraṇyakṛt ||
សហទេវបានសរសើរថា៖ «ព្រះអង្គគឺ វៃស្វានរ (Vaiśvānara); ព្រះអង្គគឺ ពិង្គេស (Piṅgeśa); ព្រះអង្គគឺ ផ្លវង្គ (Plavaṅga) អ្នកមានពន្លឺដ៏ច្រើន។ ព្រះអង្គជាអ្នកបង្កើតកុមារ (កាត្តិកេយ)។ ដោយសារព្រះអង្គមានអំណាចអធិបតេយ្យ និងគុណធម៌លើសលប់ ព្រះអង្គត្រូវហៅថា ភគវាន (Bhagavān)។ ព្រោះព្រះអង្គផ្ទុកអានុភាពរបស់ រុទ្រ (Rudra) នៅក្នុងខ្លួន ព្រះអង្គហៅថា រុទ្រគರ್ಭ (Rudragarbha); ហើយដោយសារព្រះអង្គបង្កើតមាស ព្រះអង្គហៅថា ហិរញ្ញក្រឹត (Hiraṇyakṛt)»។
सहदेव उवाच
Educational Q&A
The verse models devotional discernment: recognizing the divine through multiple names that point to functions—cosmic energy (Vaiśvānara), radiance (bhūritejas), creative potency (kumārasūḥ, rudragarbha), and prosperity (hiraṇyakṛt). Ethically, it underscores reverence and humility before higher power, expressed through truthful praise grounded in attributes.
In the Sabha Parva context, Sahadeva is speaking a hymn-like praise, identifying the addressed deity by a chain of epithets. The speech elevates the moment from courtly discourse to sacred invocation, framing the figure as a cosmic and beneficent power connected with Rudra and Kumāra.