Shloka 32
Jarāsandha-nipātana, rāja-mokṣa, and rājasūya-sāhāyya-prārthanā
Jarāsandha’s fall, liberation of kings, and request for support
स तु सेनापतिं राजा सस्मार भरतर्षभ | कौशिक चित्रसेनं च तस्मिन् युद्ध उपस्थिते
sa tu senāpatim rājā sasmāra bharatarṣabha | kauśikaṃ citrasenaṃ ca tasmin yuddha upasthite ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ពេលសង្គ្រាមជិតមកដល់ ព្រះរាជា—ឱ អ្នកល្អឥតខ្ចោះក្នុងវង្សភារតៈ—បាននឹកឃើញមេបញ្ជាការកងទ័ពរបស់ព្រះអង្គ ហើយក៏នឹកដល់ កៅសិក និង ចិត្រាសេន ផងដែរ។ ក្នុងសម្ពាធនៃសង្គ្រាមដែលកំពុងខិតជិត ព្រះអង្គស្វែងរកកម្លាំងពីការចងចាំអំពីមេដឹកនាំ និងមិត្តសហការដែលទុកចិត្តបាន។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
In moments of imminent conflict, a ruler’s first recourse is often to recall and rely upon established leadership and trusted allies; the verse highlights the ethical weight of preparedness and the dependence of kingship on capable counsel and command.
As battle approaches, the king remembers his commander-in-chief and also Kauśika and Citrasena—figures associated with military support—signaling mobilization and the mental turning toward those who could secure victory or guidance in war.