Shloka 31
Jarāsandha-nipātana, rāja-mokṣa, and rājasūya-sāhāyya-prārthanā
Jarāsandha’s fall, liberation of kings, and request for support
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच एवमुक्त्वा जरासंध: सहदेवाभिषेचनम् । आज्ञापयत् तदा राजा युयुत्सुर्भीमकर्मभि:
Translation
វៃសម្បាយនបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះជនមេជ័យ! បន្ទាប់ពីនិយាយដូច្នេះ ហើយមានបំណងចង់ប្រយុទ្ធនឹងវីរបុរសទាំងបីដែលប្រព្រឹត្តកិច្ចការគួរឲ្យភ័យខ្លាចនោះ ស្តេចជរាសន្ធបានបញ្ជាឲ្យធ្វើពិធីអភិសេករាជ្យដល់ព្រះរាជបុត្រារបស់គាត់ សហទេវ»។
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
जरासन्धःJarāsandha
जरासन्धः:
Karta
TypeNoun
Rootजरासन्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
सहदेव-अभिषेचनम्the consecration (abhisheka) of Sahadeva
सहदेव-अभिषेचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअभिषेचन
FormNeuter, Accusative, Singular
आज्ञापयत्ordered/commanded
आज्ञापयत्:
TypeVerb
Rootआज्ञा + √पि/पय (causative stem आज्ञापय-)
FormImperfect, Third, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
युयुत्सुःdesirous to fight
युयुत्सुः:
TypeAdjective
Rootयुयुत्सु
FormMasculine, Nominative, Singular, उ (desiderative adjective from √युध्)
भीम-कर्मभिःwith terrible deeds/acts
भीम-कर्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes