Mahabharata — Mahaprasthanika Parva, Shloka 15
अध्याय १: महाप्रस्थानारम्भः
The Commencement of the Great Departure
शिष्यं परिक्षितं तस्मै ददौ भरतसत्तम: । तत्पश्चात् गुरुवर कृपाचार्यकी पूजा करके पुरवासियों-सहित परीक्षितको शिष्यभावसे उनकी सेवामें सौंप दिया ।। ततस्तु प्रकृती: सर्वा: समानाय्य युधिष्ठिर:
śiṣyaṃ parīkṣitaṃ tasmai dadau bharatasattamaḥ | tatpaścāt guruvare kṛpācāryakī pūjā kṛtvā puravāsibhiḥ saha parīkṣitaṃ śiṣyabhāvena tasya sevāyāṃ samarpya dadau || tatastu prakṛtīḥ sarvāḥ samānāyya yudhiṣṭhiraḥ |
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ព្រះអង្គដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងវង្សភារតៈ បានប្រគល់ បរិក្សិត ឲ្យគាត់ ជាសិស្ស។ បន្ទាប់មក បន្ទាប់ពីបានបូជាគោរព ក្រឹបាចារយៈ គ្រូដ៏ឧត្តម ដោយសមគួរ ព្រះអង្គបានប្រគល់ បរិក្សិត—ជាមួយប្រជាជននៃទីក្រុង—ឲ្យស្ថិតក្រោមការណែនាំរបស់គ្រូ ដើម្បីបម្រើដោយចិត្តសិស្ស។ បន្ទាប់មក យុធិષ્ઠិរ បានចាប់ផ្តើមអញ្ជើញប្រមូលមកនូវសមាសភាគសំខាន់ៗទាំងអស់នៃរាជ្យ។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Right succession is not merely a transfer of power but a transfer of discipline: the heir is placed under a qualified guru, and the king publicly honors the teacher, affirming that learning, restraint, and service are foundations of dharma and stable governance.
Yudhiṣṭhira entrusts the young Parīkṣit to Kṛpācārya as a disciple, ensuring his training and guidance. After honoring Kṛpa, he formally places Parīkṣit under the teacher’s care (with the citizens as witnesses/participants), and then begins the administrative step of summoning the realm’s key constituents (prakṛtayaḥ).