Shloka 16
विकृष्यमाणैर्जवनैस्तुरड़मै- हतेश्वरै राजरथै: सुकल्पितै: । मनुष्यमातड्ररथाश्वराशिभि- ्रूतं ब्रजन्तो बहुधा विचूर्णिता:
vikṛṣyamāṇair javanaiḥ turaṅgamaiḥ hateśvarai rāja-rathaiḥ sukalpitaiḥ | manuṣya-mātaṅga-rathāśva-rāśibhiḥ drutaṃ vrajanto bahudhā vicūrṇitāḥ ||
សាល្យៈបាននិយាយថា៖ រទេះរាជសម្បត្តិដែលត្រូវរៀបចំយ៉ាងល្អ—ឥឡូវគ្មានម្ចាស់រទេះជាវីរបុរសរទេះទៀត—ត្រូវសេះលឿនអូសទាញទៅមុខ។ ហើយនៅពេលហ្វូងមនុស្ស ដំរី រទេះធម្មតា និងសេះ រត់គេចខ្លួនដោយច្របូកច្របល់ មនុស្សជាច្រើនដែលរត់ដោយប្រញាប់ ត្រូវគេជាន់កិនបែកបាក់ជាបំណែកៗ។ ទិដ្ឋភាពនេះបង្ហាញថ្លៃសីលធម៌នៃសង្គ្រាម៖ ពេលមេដឹកនាំដួលរលំ និងរបៀបរៀបចំខូចខាត អ្នកសាមញ្ញ និងអ្នកគ្មានកំហុស ត្រូវវិនាសក្នុងការរត់គេចដោយភ័យខ្លាច។
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the collateral devastation of war: when commanders fall and discipline breaks, fear-driven flight causes indiscriminate harm. Ethically, it underscores that violence spreads suffering beyond intended targets, crushing even those merely trying to survive.
Śalya describes a battlefield rout: masterless, well-equipped royal chariots are pulled away by swift horses, while crowds of men, elephants, chariots, and horses surge in hurried retreat. In the crush of movement, many are trampled and pulverized.