Shloka 31
अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः
Devanagari script
क्षीण: सर्वार्थहीनश्च निर्ज्ञातिर्बन्धुवर्जित: । कां दिशं प्रतिपत्स्यामि दीन: शत्रुवशं गत:,मैं शरीरसे दुर्बल, सारी धन-सम्पत्तिसे वंचित तथा कुट॒ुम्बीजनों और बन्धु-बान्धवोंसे रहित हो शत्रुके वशमें पड़कर दीनभावसे किस दिशाको जाऊँगा?
Transliteration
kṣīṇaḥ sarvārthahīnaś ca nirjñātir bandhuwarjitaḥ | kāṃ diśaṃ pratipatsyāmi dīnaḥ śatruvaśaṃ gataḥ ||
Translation
ព្រះធृतរाष्ट्रមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ខ្ញុំទាំងកាយក៏អស់កម្លាំង ទាំងសម្បត្តិទាំងអស់ក៏បាត់បង់ គ្មានញាតិមិត្ត និងគ្មានបងប្អូនជិតឆ្ងាយ—ហើយបានធ្លាក់ក្រោមអំណាចសត្រូវ—ក្នុងភាពទុក្ខទោមនស្សនេះ ខ្ញុំនឹងទៅទិសណាបាន?»
Word by Word
क्षीणःemaciated, weakened
क्षीणः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षीण (कृदन्त-प्रातिपदिक, √क्षि)
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वार्थहीनःdeprived of all means/wealth
सर्वार्थहीनः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वार्थहीन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
निर्ज्ञातिःone without kinsmen/relatives
निर्ज्ञातिः:
Karta
TypeNoun
Rootनिर्ज्ञाति (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
बन्धुवर्जितःdevoid of friends/relations
बन्धुवर्जितः:
Karta
TypeAdjective
Rootबन्धुवर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक, √वर्ज्)
FormMasculine, Nominative, Singular
काम्which (one)?
काम्:
Karma
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
दिशम्direction
दिशम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रतिपत्स्यामिshall go/shall proceed
प्रतिपत्स्यामि:
TypeVerb
Root√पद् (गत्यर्थ) + प्रति
FormSimple Future (लृट्), First, Singular
दीनःwretched, miserable
दीनः:
Karta
TypeAdjective
Rootदीन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
शत्रुवशम्enemy’s control/power
शत्रुवशम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रुवश (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
गतःgone, fallen into
गतः:
Karta
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त-प्रातिपदिक, √गम्)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
धृतराष्ट उवाच
Characters & Entities
D
DhṛtarāṣṭraE
enemy (śatru)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes