Shloka 46
Devanagari script
किरातरूपी भगवान् सुधृत्या त्वया महात्मा परितोषितो5भूत्
Transliteration
kirātarūpī bhagavān sudhṛtyā tvayā mahātmā paritoṣito ’bhūt
Translation
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដោយសេចក្តីតាំងចិត្តអត់ធ្មត់ និងការប្តេជ្ញាដ៏មាំមួនរបស់អ្នក ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគ—ដែលបានសន្មត់រូបជាគិរាត (អ្នកប្រមាញ់ភ្នំ)—ព្រះមហាត្មា បានពេញព្រះហឫទ័យចំពោះអ្នកយ៉ាងពេញលេញ។ នេះបញ្ជាក់ថា ព្រះគុណមិនបានមកពីអំណាចទទេទេ ប៉ុន្តែមកពីវិន័យ ការអត់ធ្មត់ និងចេតនាមិនរអាក់រអួលដែលស្របតាមធម៌។
Word by Word
किरातरूपीhaving the form of a Kirāta (hunter)
किरातरूपी:
Karta
TypeAdjective
Rootकिरात-रूपिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
सुधृत्याby (your) good resolve/steadfastness
सुधृत्या:
Karana
TypeNoun
Rootसुधृति
FormFeminine, Instrumental, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Instrumental, Singular
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
परितोषितःpleased/satisfied
परितोषितः:
Karta
TypeVerb
Rootपरि-तुष्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
अभूत्became/was
अभूत्:
Karta
TypeVerb
Rootभू
FormAorist (लुङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
स
संजय (Sañjaya)भ
भगवान् (Bhagavān)क
किरात (Kirāta)Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes
Educational Q&A
Steadfast resolve (dhṛti)—patient endurance and disciplined determination—draws divine approval; spiritual success is linked to inner firmness rather than outward force.
Sañjaya reports that the Lord, appearing in the guise of a Kirāta (hunter), became pleased with the addressed hero because of that person’s unwavering fortitude.