Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

इत्येवमुक्त्वा सहसाभ्यधाव- न्रिहन्तुकामोडतिबलस्तरस्वी,ऐसा कहकर अत्यन्त बलवान्‌ वेगशाली एवं अद्वितीय वीर भीमसेन अपने रथसे कूदकर पृथ्वीपर आ गये और दुःशासनको मार डालनेकी इच्छासे सहसा उसकी ओर दौड़े। उन्होंने युद्धमें पराक्रम करके दुर्योधन और कर्णके सामने ही दुःशासनको उसी प्रकार धर दबाया, जैसे सिंह किसी विशाल हाथीपर आक्रमण कर रहा हो। वे यत्नपूर्वक उसीकी ओर दृष्टि जमाये हुए थे। उन्होंने उत्तम धारवाली सफेद तलवार उठा ली और उसके गलेपर लात मारी। उस समय दुःशासन थरथर काँप रहा था

sañjaya uvāca | ityevam uktvā sahasābhyadhāvan nihantukāmo ’tibalastarassvī |

សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ និយាយដូច្នេះហើយ វីរបុរសដ៏ខ្លាំងក្លា និងលឿនរហ័ស នឹកចង់សម្លាប់សត្រូវ ក៏ស្ទុះទៅភ្លាមៗ។ ដោយសេចក្តីសម្រេចដ៏កាចសាហាវក្នុងកណ្ដាលសង្គ្រាម គាត់បានរត់ចូលទៅដើម្បីផ្តួលសត្រូវ—អំពើដែលធ្វើឲ្យភាពតានតឹងនៃធម៌កាន់តែខ្លាំង ពេលពាក្យសច្ចា កំហឹង និងការសងសឹក ប៉ះទង្គិចនឹងព្រំដែននៃការប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ។

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive), active, prior action (having said)
सहसाsuddenly
सहसा:
TypeIndeclinable
Rootसहसा
अभ्यधावत्ran towards
अभ्यधावत्:
TypeVerb
Rootधाव्
Formलङ् (imperfect), past, 3, singular, परस्मैपद
नृman (hero)
नृ:
Karma
TypeNoun
Rootनृ
Formmasculine, accusative (as compound member), singular
हन्तुto kill
हन्तु:
TypeVerb
Rootहन्
Formतुमुन् (infinitive), active
कामःdesire
कामः:
Karta
TypeNoun
Rootकाम
Formmasculine, nominative, singular
अतिबलःvery strong
अतिबलः:
Karta
TypeAdjective
Rootअतिबल
Formmasculine, nominative, singular
तरस्वीswift, impetuous
तरस्वी:
Karta
TypeAdjective
Rootतरस्विन्
Formmasculine, nominative, singular

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)

Educational Q&A

The verse highlights how speech and intention immediately translate into action in war: a warrior’s resolve (especially vengeance) can propel him into sudden violence, raising ethical questions about whether anger-driven acts remain within dharma even on the battlefield.

Sañjaya reports that, after speaking, a very strong and swift warrior—intent on killing—suddenly rushes forward toward his target, signaling an imminent, decisive assault.