Shloka 49
कर्णस्य दानप्रतिज्ञा–शल्योपदेश–वाक्ययुद्धम्
Karna’s Gift-Vows, Shalya’s Counsel, and the Battle of Words
भीमसेन: कुरून् राजन हस्त्यनीकं च सर्वश: । एवमेष क्षयो वृत्त: कुरुपाण्डवसेनयो: । अपराल्लि गते सूर्य काड्क्षतां विपुलं यश:
bhīmasenaḥ kurūn rājan hastyanīkaṃ ca sarvaśaḥ | evam eṣa kṣayo vṛttaḥ kuru-pāṇḍava-senayoḥ | aparāhṇe gate sūrye kāṅkṣatāṃ vipulaṃ yaśaḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «ព្រះមហាក្សត្រ! ភីមសេនាបានបំផ្លាញកងកូរុ និងកងដំរីរបស់ព្រះអង្គទាំងស្រុង។ ដូច្នេះ នៅពេលព្រះអាទិត្យរំកិលចូលវេលាល្ងាចចុងក្រោយ ការសម្លាប់ដ៏ធំនេះបានកើតឡើងក្នុងកងទ័ពកូរុ និងបណ្ឌវ—វីរបុរសទាំងពីរភាគីត្រូវបានជំរុញដោយបំណងរកកិត្តិយសដ៏ធំធេង»។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension of war: warriors pursue “vipulaṃ yaśaḥ” (great fame), yet that pursuit culminates in “kṣaya” (mass destruction) affecting both sides. It implicitly warns that glory-seeking in battle carries a heavy human cost, even when framed within kṣatriya warfare.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that Bhīma has completely crushed the Kurus and the Kauravas’ elephant division. As the day moves into late afternoon, the fighting results in severe losses for both the Kuru and Pāṇḍava forces.