Shloka 40
Karṇa-parva Adhyāya 19 — Saṃśaptaka–Trigarta Assault and Aindra-astra Counter
हतेश्वरो दन्तिवर: सुकल्पित- स्त्वराभिसृष्ट: प्रतिशब्दगो बली । तमाद्रवद् द्रौणिशराहतस्त्वरन् जवेन कृत्वा प्रतिहस्तिगर्जितम्
hateśvaro dantivaraḥ sukalpitas tvarābhisṛṣṭaḥ pratiśabda-go balī | tam ādravad drauṇiśarāhatas tvaran javena kṛtvā pratihastigarjitam ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ នៅពេលនោះ ដំរីរាជដ៏ល្អឥតខ្ចោះ មាំមួន និងតុបតែងយ៉ាងស្រស់ស្អាត—ដែលម្ចាស់ និងអ្នកបញ្ជាដំរីបានស្លាប់រួច—បានផ្តាច់ខ្សែរត់ចេញដោយភាពប្រញាប់ប្រញាល់ ដើរតាមសំឡេងឆ្លើយតបដែលកំពុងកង្វះកង្វាយ។ ត្រូវព្រួញរបស់អស្វត្ថាមាបាញ់ប៉ះ វាបានរត់យ៉ាងលឿនទៅរកបណ្ឌ្យយាជ ដោយស្ទុះទៅតាមសំឡេងគ្រហឹមរបស់ដំរីសត្រូវ ដូចជាកំពុងឆ្លើយទទួលការប្រកួតក្នុងភាពចលាចលនៃសង្គ្រាម។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, the death of leadership and loss of guidance unleash blind force: a powerful instrument (the elephant) becomes dangerous and indiscriminate when control is removed, illustrating the ethical cost and chaos that violence generates.
A richly equipped war-elephant, whose rider/handler has been killed, breaks loose. Wounded by Aśvatthāmā’s arrows, it rushes rapidly toward the sound of an opposing elephant’s trumpet, charging as if to answer that challenge.