Shloka 34
Adhyāya 18 — Sequential Duels and Formation Pressure
Ulūka–Yuyutsu; Śakuni–Sutasoma; Kṛpa–Dhṛṣṭadyumna; Kṛtavarmā–Śikhaṇḍin
परिघान् भिन्दिपालांश्व भुशुण्डी: कुणपानपि । अयस्कुन्तांश्ष पतितान् मुसलानि गुरूणि च,“देखो, ये परिघ, भिन्दिपाल, भुशुण्डी, कुणप, लोहेके बने हुए भाले तथा भारी-भारी मुसल पड़े हुए हैं
sañjaya uvāca |
parighān bhindipālāṃś ca bhuśuṇḍīḥ kuṇapān api |
āyaskuntāṃś ca patitān musalāni gurūṇi ca ||
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «ចូរមើល—នៅទីនេះមានអាវុធជាច្រើនប្រភេទដួលរលំ៖ ដំបងដែក (parigha), ភិន្ទិបាល (bhindipāla), ភុសុណ្ឌី (bhuśuṇḍī), គុណប (kuṇapa), លំពែងចុងដែក, និងមុសលធ្ងន់ៗដូចគល់កិន។ ក្នុងបរិយាកាសសីលធម៌ដ៏ងងឹតនៃសង្គ្រាម បញ្ជីអាវុធដែលត្រូវបានបោះចោលនេះ បញ្ជាក់ពីទំហំអំពើហិង្សា និងភាពមិនមនុស្សធម៌នៃមធ្យោបាយសម្លាប់ដ៏លើសលប់—ជាការរំលឹកដ៏ត្រជាក់ចិត្តអំពីតម្លៃនៃសង្គ្រាមដែលបណ្តាលដោយអធម្មៈ។»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a moral-narrative device: the sheer variety of fallen weapons highlights the enormity of destruction in war and implicitly warns that when conflict is driven by adharma (greed, hatred, pride), human ingenuity turns into an excess of instruments of harm.
Sañjaya, narrating the battlefield events to Dhṛtarāṣṭra, points out the many weapons lying scattered on the ground—clubs, darts, heavy projectiles, iron spears, and maces—evoking the aftermath and intensity of the fighting in Karṇa Parva.