Mahabharata 7.145.2 — Drona Parva, Adhyaya 145, Shloka 2

धृष्टद्युम्नस्य द्रोणाभिमुख्यं तथा सात्यकि-कर्ण-समागमः

Dhṛṣṭadyumna’s advance toward Droṇa and the Sātyaki–Karṇa confrontation

Devanagari script

प्रहरिष्यन्‌ हृतो बाहुरदृश्येन किरीटिना । वेगेन न्‍न्यपतद्‌ भूमौ पठ्चास्य इव पन्नग:

Transliteration

praharīṣyan hṛto bāhur adṛśyena kirīṭinā | vegena nyapatad bhūmau pañcāsya iva pannagaḥ ||

Translation

សញ្ជ័យបានពោលថា៖ នៅពេលដៃនោះលើកឡើងដើម្បីវាយ វាត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ដោយព្រួញរហ័សដែលមិនអាចមើលឃើញ របស់អរជុនអ្នកពាក់មកុដ; ហើយវាធ្លាក់ចុះលើផែនដីដោយកម្លាំងដ៏ខ្លាំង ដូចពស់មានក្បាលប្រាំ។ រូបភាពនោះបង្ហាញភាពត្រឹមត្រូវដ៏ឥតមេត្តានៃសង្គ្រាម—ចេតនាធ្វើអន្តរាយត្រូវបានទប់ស្កាត់ភ្លាមៗដោយជំនាញលើសលប់—ហើយក៏រំលេចទម្ងន់ធម៌នៃអំពើហិង្សា ដែលពេលបានដោះលែងហើយ នឹងត្រឡប់មកជាមួយផលវិបាកដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាច។

Word by Word

• प्रहरिष्यन्: about to strike / intending to strike
• प्रहरिष्यन्: Karta
• Type: Verb
• Root: प्र-हृ (धातु) / प्रहरिष्यत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त (वर्तमाने भविष्यत्सन्निकर्षे/भविष्यत्काले प्रयुक्तः), पुं, प्रथमा, एकवचन

• हृतः: cut off / taken away
• हृतः: Karta
• Type: Verb
• Root: हृ (धातु) / हृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (भूतकर्मणि), पुं, प्रथमा, एकवचन

• बाहुः: arm
• बाहुः: Karta
• Type: Noun
• Root: बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• अदृश्येन: by the unseen / invisible
• अदृश्येन: Karana
• Type: Adjective
• Root: अदृश्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, तृतीया, एकवचन

• किरीटिना: by the diademed one (Arjuna)
• किरीटिना: Karana
• Type: Noun
• Root: किरीटिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, तृतीया, एकवचन

• वेगेन: with speed / force
• वेगेन: Karana
• Type: Noun
• Root: वेग (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, तृतीया, एकवचन

• न्यपतत्: fell down
• Type: Verb
• Root: नि-पत् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद

• भूमौ: on the ground
• भूमौ: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्री, सप्तमी, एकवचन

• पञ्चास्यः: five-mouthed
• पञ्चास्यः: Karta
• Type: Adjective
• Root: पञ्चास्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• इव: like / as if
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• पन्नगः: serpent
• पन्नगः: Karta
• Type: Noun
• Root: पन्नग (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Arjuna (Kirīṭin)
• severed arm (bāhu)
• arrow (implied instrument of severing)
• earth/ground (bhūmi)
• serpent (pannaga)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights how violent intention in war can be abruptly nullified by a more powerful counteraction, suggesting the moral weight and peril of aggression: the will to strike invites immediate and often devastating consequences, reminding readers of karma-like retribution within the battlefield’s dharmic crisis.

What is happening in the narrative?

Sañjaya describes a combat moment: an opponent’s arm, lifted to deliver a blow, is cut off by Arjuna’s imperceptibly swift arrow, and the severed arm falls to the ground with great force, compared to a five-hooded serpent dropping down.