Mahabharata — Drona Parva, Shloka 26
Droṇa-parva Adhyāya 107: Karṇa–Bhīma Saṃmarda
Arrow-storm Engagement
यथा श्वेतो महानागो देवराजचमूं तथा । नागो मणिमयो राज्ञो ध्वज: कनकसंवृत:
sañjaya uvāca |
yathā śveto mahānāgo devarājacamūṃ tathā |
nāgo maṇimayo rājño dhvajaḥ kanakasaṃvṛtaḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដូចជាដំរីសស្អាតអៃរាវតៈ ដ៏ធំសម្បើម តែងតុបតែងកងទ័ពរបស់ព្រះឥន្ទ្រា ព្រះរាជានៃទេវតា ដូច្នោះដែរ ទង់របស់ព្រះបាទទុរយោធន ដែលគ្របដណ្ដប់ដោយមាស បានលេចធ្លោដោយសញ្ញារូបដំរីអធិរាជដូចត្បូង។ វាបង្ហាញថា អំណាចរាជ្យក្នុងសង្គ្រាម តែងបង្ហាញតាមរយៈនិមិត្តសញ្ញាដើម្បីលើកទឹកចិត្តមិត្តភក្តិ និងធ្វើឲ្យសត្រូវស្ញប់ស្ញែង ទោះបីសោភ័ណភាពនោះខ្លួនវាមិនល្អឬអាក្រក់ឡើយ ប៉ុន្តែអាស្រ័យលើធម៌នៃបុព្វហេតុដែលវាបម្រើ។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how outward grandeur—banners, emblems, and comparisons to divine symbols—functions to project authority and morale in war; ethically, such splendor is not itself dharma, but a tool whose value depends on the righteousness of the side that wields it.
Sañjaya describes Duryodhana’s banner on the battlefield, saying it was gold-covered and distinguished by an elephant emblem, likening its prominence to Airāvata adorning Indra’s army.