Shloka 45
Droṇa–Arjuna Yuddha; Trigarta-Āvaraṇa; Bhīmasena Gajānīka-bheda
Droṇa and Arjuna Engage; Trigarta Containment; Bhīma Breaks the Elephant Corps
दधार सुप्रतीको5पि वेलेव मकरालयम् । समरभूमिमें अपनी ओर आते हुए उस हाथीको गजराज सुप्रतीकने उसी प्रकार रोक दिया, जैसे तटकी भूमि समुद्रको आगे बढ़नेसे रोके रहती है || ४४ हू ।।
sañjaya uvāca | dadhāra supratīko 'pi veleva makarālayam | vāritaṃ prekṣya nāgendraṃ daśārṇasya mahātmanā ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ សុប្រតីកក៏បានទប់ស្កាត់គាត់ដែរ ដូចជាឆ្នេរទប់សមុទ្រ ដែលជាទីស្នាក់នៃសត្វសមុទ្រ។ ពេលឃើញដំរីជាម្ចាស់នោះត្រូវបានរារាំងដោយវីរបុរសចិត្តធំ នៃដសារណា កម្លាំងរុញនៃសង្គ្រាមត្រូវបានបញ្ឈប់ ដូចជាធម្មជាតិផ្ទាល់បានកំណត់ព្រំដែនឲ្យអំណាចមិនឲ្យលើសលប់។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that even immense force must meet a boundary: rightful resistance and disciplined restraint can check overwhelming power, just as the shore sets a limit to the sea. In the ethical frame of battle, strength is meaningful when governed by control and order.
Sañjaya describes an elephant-king being stopped in the battlefield. Supratīka restrains the oncoming elephant, and the Daśārṇa warrior’s action is compared to a shoreline halting the ocean’s advance.