Shloka 27
भीष्मविक्रमदर्शनं तथा क्रौञ्चारुणव्यूहविधानम् | Bhīṣma’s Ascendancy and the Organization of the Krauñcāruṇa Formation
रागीः कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धोः 3 हिंसात्मको5शुचि:* ५ | हर्षशोकान्वित: कर्ता राजस: परिकीर्तित:,जो कर्ता आसक्तिसे युक्त, कर्मोके फलको चाहनेवाला और लोभी है तथा दूसरोंको कष्ट देनेके स्वभाववाला, अशुद्धाचारी और हर्ष-शोकसे लिप्त है, वह राजस कहा गया है
rāgī karmaphalaprepsur lubdho hiṁsātmako 'śuciḥ | harṣaśokānvitaḥ kartā rājasaḥ parikīrtitaḥ ||
អរជុនបាននិយាយ៖ អ្នកធ្វើដែលពោរពេញដោយការចងចិត្តជាប់ពាក់ ប្រាថ្នាផលនៃកម្ម លោភលន់ មានសភាពបង្កទុក្ខដល់អ្នកដទៃ ប្រព្រឹត្តមិនបរិសុទ្ធ និងជាប់ពាក់នឹងសេចក្តីរីករាយនិងសោកសៅ—អ្នកធ្វើបែបនេះត្រូវបានហៅថា «រាជស»។ តាមចរិតធម៌ វាពិពណ៌នាអំពីការធ្វើដែលត្រូវបានជំរុញដោយបំណងប្រាថ្នា និងភាពរំខានចិត្ត មិនមែនដោយភាពច្បាស់លាស់ ឬការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងទេ ហើយព្រមានថាមូលចិត្តបែបនេះបំភ្លៃការវិនិច្ឆ័យ និងនាំទៅរកទុក្ខទាំងខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ។
अजुन उवाच
Educational Q&A
A rājasa doer is defined by attachment and craving for results, greed, harmfulness, impurity of conduct, and emotional volatility (elation and grief). The teaching evaluates action by inner motive: when desire and agitation dominate, conduct becomes ethically compromised and unstable.
Within Bhīṣma Parva’s instruction on conduct and qualities, Arjuna voices (or frames) a definition of the rājasa type of agent. The verse functions as a moral-psychological classification, contrasting rājasa motivation with more disciplined or clearer modes of action.