Shloka 10
द्विविधानीह भूतानि चराणि स्थावराणि च । त्रसानां त्रिविधा योनिरण्डस्वेदजरायुजा:,राजन्! इस पृथ्वीपर दो तरहके प्राणी उपलब्ध हैं--स्थावर और जंगम। जंगम प्राणियोंकी उत्पत्तिके तीन स्थान हैं--अण्डज, स्वेदज और जरायुज
dvividhānīha bhūtāni carāṇi sthāvarāṇi ca | trasānāṃ trividhā yonir aṇḍa-sveda-jarāyujāḥ ||
សញ្ជ័យបានទូលថា៖ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! នៅលើលោកនេះ សត្វមានជីវិតមានពីរប្រភេទ—ចល័ត និងអចល័ត។ ក្នុងចំណោមសត្វចល័ត កំណើតមានបីយ៉ាងគឺ កើតពីស៊ុត កើតពីសំណើម និងកើតពីផ្ទៃមាតា។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse presents a traditional Indian taxonomy of life: all beings are broadly immobile or mobile, and mobile beings arise through three principal modes of birth—egg-born, moisture-born, and womb-born—framing the world as orderly and classifiable.
Sañjaya, narrating to King Dhṛtarāṣṭra, shifts into a descriptive, instructive register, explaining categories of living beings as part of a broader exposition within Bhīṣma Parva.