Shloka 38
उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents
महाभूता भूमिकम्पे चत्वार: सागरा: पृथक् । वेलामुद्वर्तयन्तीव क्षोभयन्तो वसुंधराम्
mahābhūtā bhūmikampe catvāraḥ sāgarāḥ pṛthak | velām udvartayantīva kṣobhayanto vasuṃdharām ||
វ្យាសៈបានពណ៌នាអំពីការរញ្ជួយដ៏អពមង្គលមួយ៖ ពេលផែនដីកក្រើក មហាសមុទ្រទាំងបួន ដែលស្ថិតនៅតាមទិសរៀងៗខ្លួន ហាក់ដូចជាឡើងកំពស់រលក ហូរលើសព្រំដែនឆ្នេររបស់ខ្លួន កូរច្របល់ពិភពលោកទាំងមូល។ រូបភាពនេះបង្ហាញពីការបាក់បែកនៃព្រំដែនធម្មជាតិ—ការរំខានទាំងសីលធម៌ និងចក្រវាល ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងអំពើហិង្សានៃសង្គ្រាមដែលកំពុងខិតមក។
व्यास उवाच
Educational Q&A
When dharma is strained and great violence nears, the epic portrays nature itself as losing balance—boundaries (velā) that should restrain destructive forces appear to fail. The verse teaches that moral disorder is not merely personal or political; it is depicted as a cosmic disturbance with consequences that engulf the whole world.
Vyāsa reports a portent: an earthquake occurs, and the four oceans seem to surge in their respective quarters, as though crossing their shorelines and agitating the earth. This functions as an ominous sign foreshadowing the catastrophic conflict about to unfold.