Shloka 3
Arjuna’s Surrender and Kṛṣṇa’s Instruction on the Imperishable Self, Svadharma, and Karma-Yoga
Bhīṣma-parva 24.0
कस्य सेनासमुदये गन्धमाल्यसमुद्धव: । वाच: प्रदक्षिणाश्वैव योधानामभिगर्जताम्,किसकी सेनाओंमें सुगन्धित पुष्पमाला आदिका प्रादुर्भाव हुआ? किस पक्षके गर्जते हुए योद्धाओंकी वाणी उदारतापूर्ण और उत्साहयुक्त थी?
dhṛtarāṣṭra uvāca | kasya senāsamudaye gandhamālyasamudbhavaḥ | vācaḥ pradakṣiṇāś caiva yodhānām abhigarjatām |
ព្រះធृतរाष्ट्रមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ក្នុងការប្រមូលផ្តុំកងទ័ពរបស់អ្នកណា បានកើតមានក្លិនក្រអូប និងការលេចឡើងនៃកម្រងផ្កា? ហើយខាងណា សំឡេងគំហុករបស់អ្នកយោធាដែលកំពុងស្រែកហ៊ោ មានលក្ខណៈជាសុភមង្គល និងសញ្ញាដ៏ល្អ—ពោរពេញដោយទឹកចិត្តទូលាយ កម្លាំងចិត្ត និងក្តីក្លាហាន?»
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how leaders seek signs (omens) to judge the moral and psychological momentum of a conflict. It implicitly contrasts mere power with auspiciousness—suggesting that righteousness, confidence, and inner alignment are perceived as indicators of success, not only numbers or weapons.
Dhṛtarāṣṭra questions Sañjaya about the battlefield atmosphere: in which army’s gathering auspicious signs like fragrant flower-garlands appeared, and on which side the warriors’ loud cries sounded favorable (pradakṣiṇa), indicating heightened morale and a promising portent.