Shloka 226
भीष्मसेनासंनिवेशः — Bhīṣma’s Mobilization, Omens, and the Kaurava Array
स्यन्दनैर्वरवर्माणो भीष्मस्यासन् पुरोगमा: । श्रुतायुध
sañjaya uvāca | syandanair varavarmāṇo bhīṣmasyāsan purogamāḥ | śrutāyudhaś citrasenaḥ purumitraḥ viviṁśatiḥ śalyaḥ bhūriśravā tathā mahārathī vikarṇaḥ—ete sapta mahādhanurdharā vīrā rathoparī ārūḍhāḥ sundara-kavaca-dhāriṇaḥ droṇaputram aśvatthāmānam ātmanaḥ purataḥ kṛtvā bhīṣmasya purastāt purastāc ceruḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ នៅមុខភីស្ម មានកងមុខជិះរថ ស្លៀកពាក់អាវុធការពារដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។ ស្រុតាយុធ, ចិត្រសេន, បុរុមិត្រ, វិវិម្សតិ, សល្យ, ភូរីស្រវាស និងមហារថី វិកರ್ಣ—វីរបុរសធ្នូធំទាំង៧ នេះ ជិះលើរថរបស់ខ្លួន ពាក់សំបកដែកស្អាតៗ ហើយបានដាក់កូនដ្រូណា អស្វត្ថាមា ឲ្យនៅមុខពួកគេ ខណៈពួកគេចលនានាំមុខភីស្ម។ ទិដ្ឋភាពនេះបង្ហាញពីការរៀបចំលំដាប់បញ្ជា និងការការពារយ៉ាងចេតនា៖ អំណាចចាស់ទុំត្រូវបានគោរព ខណៈអ្នកប្រយុទ្ធខ្លាំងត្រូវបានដាក់ទីតាំងដើម្បីការពារ និងបញ្ចេញអំណាច។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethics of martial order: honoring senior command (Bhishma) while arranging capable protectors and forward fighters. It reflects kshatriya discipline—strategy, protection of leaders, and coordinated action rather than impulsive violence.
Sanjaya describes a Kaurava advance: seven renowned chariot-warriors in fine armor ride ahead of Bhishma as a vanguard, with Ashvatthama positioned prominently at the front, indicating a deliberate battle formation and the prominence of key fighters.