Shloka 26

Devanagari script

भीष्म कुरूणामृषभं दिव्यकर्मपराक्रमम्‌ । फिर तो शीतल

Transliteration

bhīṣmaṃ kurūṇām ṛṣabhaṃ divya-karma-parākramam | karmaṇā tena pārthasya śakrasyāiva vikurvataḥ ||

Translation

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដោយកិច្ចការនោះរបស់បារថៈ (អរជុន) ដែលប្រព្រឹត្តដោយអំណាចដូចឥន្ទ្រា—ភីष្មា គោឧសភៈក្នុងចំណោមកុរុ អ្នកល្បីដោយកិច្ចការទេវី និងវីរភាព—បានទទួលការត្រេកអរ និងស្កប់ស្កល់។ ទឹកត្រជាក់ ស្អាត ផ្អែមដូចអម្រឹត មានក្លិនទេវី និងរសទេវី បានហូរឡើងទៅលើ ហើយធ្វើឲ្យភីष្មាស្រស់ស្រាយ; ដោយស្ទ្រីមទឹកនោះ អរជុនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចធម៌ ដោយគោរពចំពោះមហាវីរបុរសចាស់ទុំ ទោះនៅកណ្ដាលសង្គ្រាមក៏ដោយ។

Word by Word

• {'bhīṣmam': 'Bhīṣma (the grandsire of the Kurus), object of the action', 'kurūṇām': 'of the Kurus (Kuru lineage/people)', 'ṛṣabham': 'bull

• best, foremost (honorific epithet)', 'divya': 'divine, extraordinary, celestial', 'karma': 'deed, act

• here: remarkable feat', 'parākrama': 'valor, heroic prowess', 'karmaṇā': 'by the deed/act (instrumental)', 'tena': 'by that (referring to the specific feat just described)', 'pārthasya': 'of Pārtha (Arjuna, son of Pṛthā/Kuntī)', 'śakrasya': 'of Śakra (Indra)', 'iva': 'like, as if', 'vikurvataḥ': 'performing, effecting, displaying (active exertion/manifestation)'}

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhīṣma
• Kurus
• Pārtha (Arjuna)
• Śakra (Indra)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Even in righteous warfare, dharma requires honoring and serving the venerable—especially when they are suffering. Arjuna’s extraordinary act is framed as ethical duty and reverence, not triumphalism.

What is happening in the narrative?

Sañjaya reports that through a remarkable feat by Arjuna (likened to Indra’s power), Bhīṣma—the foremost of the Kurus—was satisfied, referring to the immediately preceding action that relieved Bhīṣma’s distress.