Shloka 109
इत्युक्त्वा तांस्तदा हंसान् स शेते शरतल्पग: । एवं कुरूणां पतिते शृज्गे भीष्मे महौजसि
ity uktvā tāṁs tadā haṁsān sa śete śaratālpagaḥ | evaṁ kurūṇāṁ patite śṛṅge bhīṣme mahaujasī ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដោយបាននិយាយដូច្នោះទៅកាន់ហង្សទាំងនោះហើយ ព្រះភីស្មៈ—ដែលដេកលើគ្រែព្រួញ—ក៏សម្រាកស្ងៀមដូចមុន។ ដូច្នេះ ពេលភីស្មៈដ៏មានឫទ្ធិធំ ជាកម្លាំងធំ និងជាកំពូលកិត្តិយសនៃកូរុ បានដួលរលំ ការប្រយុទ្ធរបស់កូរុហាក់ដូចជាកំពូលភ្នំរលំចុះ ប្រែជាចំណុចបត់ធ្ងន់ធ្ងរទាំងផ្លូវធម៌ និងយុទ្ធសាស្ត្រ។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how the fall of a single dharmic yet war-bound elder can signal the collapse of a dynasty’s moral and strategic ‘summit’; it highlights impermanence and the heavy ethical cost of fratricidal war.
After addressing the swans, Bhīṣma remains lying on the arrow-bed; Sañjaya frames this as the moment when the Kurus’ foremost support—Bhīṣma—has fallen, indicating a decisive shift in the war’s course.