Shloka 12
Bhīṣma’s Fall, the Arrow-bed (śara-talpa), and the Establishment of Guard
Devanagari script
अपसय् ग्रहाश्चक्रुरलक्ष्माणं दिवाकरम् | अवाक्शिराश्न भगवानुपातिष्ठत चन्द्रमा:,“ग्रहोंने सूर्यकी वामावर्त परिक्रमा करके उन्हें अशुभ लक्षणोंका सूचक बना दिया है, भगवान् चन्द्रमा अपने दोनों कोनोंके सिरे नीचे करके उदित हुए हैं
Transliteration
sañjaya uvāca | apasavyaṃ grahāś cakrur alakṣmāṇaṃ divākaram | avākśirāś ca bhagavān upātiṣṭhata candramāḥ ||
Translation
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «ភពទាំងឡាយបានធ្វើដំណើរវង់ជុំវិញព្រះអាទិត្យទៅខាងឆ្វេង (វាមាវర్త) ដែលជាសញ្ញាអមង្គល ហើយធ្វើឲ្យព្រះអាទិត្យមានលក្ខណៈអពមង្គល។ ព្រះចន្ទដ៏គួរគោរពបានរះឡើងដោយស្នែងទាំងពីរបែរចុះក្រោម—ជាលក្ខណៈព្រមានអំពីការរំខានដល់ធម៌ និងការសម្លាប់ដ៏សោកសៅដែលជិតមកដល់»។
Word by Word
अपसव्यंleftward / counterclockwise
अपसव्यं:
Karma
TypeAdjective
Rootअपसव्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
ग्रहाःplanets (grahas)
ग्रहाः:
Karta
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
चक्रुःdid / made
चक्रुः:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural
अलक्ष्माणम्inauspicious / of ill-omen
अलक्ष्माणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअलक्ष्म (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
दिवाकरम्the Sun
दिवाकरम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिवाकर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अवाक्शिराःwith head bent down (having the head downward)
अवाक्शिराः:
Karta
TypeAdjective
Rootअवाक्शिरस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भगवान्the venerable / divine
भगवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
उपातिष्ठतstood near / appeared / rose
उपातिष्ठत:
TypeVerb
Rootउप-स्था (धातु)
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular
चन्द्रमाःthe Moon
चन्द्रमाः:
Karta
TypeNoun
Rootचन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaG
grahāḥ (planets)D
Divākara (Sun)C
Candramā (Moon)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes