Shloka 246
Adhyāya 107 — बहुयुद्धप्रकरणम्
Multiple Defensive Engagements to Protect Bhīṣma
अपायाज्जवनैरश्वै: पूर्ववैरमनुस्मरन् । इस प्रकार युद्धके मुहानेपर द्रोणाचार्यसे पीड़ित हो राजा ट्रुपद पूर्व वैरका स्मरण करते हुए शीघ्रगामी घोड़ोंद्वारा वहाँसे भाग गये
apāyāj javanair aśvaiḥ pūrvavairam anusmaran |
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដោយរំលឹកអំពីសត្រូវភាពចាស់ ក្សត្រ ទ្រុបដា ដែលត្រូវទ្រូណាចារ្យបង្ខិតបង្ខំ នៅមាត់សមរភូមិ បានគេចខ្លួនចេញពីទីនោះដោយសេះលឿន។ ខណ្ឌនេះបង្ហាញថា កំហឹងចាស់ និងគំនុំអតីតកាល អាចជំរុញឲ្យមានការរត់គេចដោយភ័យស្លន់ស្លោ ទោះជាពេលដែលត្រូវការភាពមាំមួនក្នុងសង្គ្រាម និងធម៌កាតព្វកិច្ចក៏ដោយ។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical danger of clinging to past enmity: remembrance of old hostility (pūrvavaira) can cloud judgment and weaken resolve, leading to fear-driven action at critical moments.
On the battlefield, Drupada is pressed hard by Droṇa. Recalling their earlier feud, he retreats from the front and escapes quickly using swift horses.