Shloka 226
Adhyāya 104 — Śikhaṇḍin-puraskāraḥ (Śikhaṇḍin as Vanguard) and Bhīṣma’s Counter-Advance
प्रादुश्षक्रे महामायां तामसीं परतापनाम् | फिर समरांगणमें शत्रुसे पीड़ित एवं विमुख हुए राक्षसने शत्रुओंको तपानेवाली अपनी (अन्धकारमयी) तामसी महामाया प्रकट की
sañjaya uvāca | prāduścakre mahāmāyāṃ tāmasīṃ paratāpanām |
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ រាក្សសនោះ ដែលត្រូវសត្រូវបង្ខិតបង្ខំ និងបែរចេញនៅលើសមរភូមិ បានបង្ហាញ «មហាមាយា» របស់ខ្លួន—អន្ធការម័យ តាមសម្បត្តិតាមសិ (តាមសិក) និងធ្វើឲ្យសត្រូវទទួលទុក្ខ—ដោយចង់បំភាន់គូប្រជែង ជំនួសឲ្យប្រឈមមុខដោយវីរភាពត្រង់ទៅត្រង់មក។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts open, dharmic combat with tamasic deception: when overwhelmed, the rākṣasa resorts to dark illusion to harm and confuse foes, highlighting how tamas (delusion/obscurity) can replace straightforward courage and clarity in war.
Sañjaya reports that, on the battlefield, a rākṣasa who has been harried by enemies and has turned away manifests a powerful, darkness-based magical illusion intended to torment and disorient the opposing side.