Shloka 23
Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha
Devanagari script
नकुल उवाच हन्त वो वर्तयिष्यामि दानस्य फलमुत्तमम् । न्यायलब्धस्य सूक्ष्मस्य विप्रदत्तस्य यद् द्विजा:
Translation
នកុលបាននិយាយថា៖ «មកនេះ ខ្ញុំនឹងប្រាប់ពួកអ្នក អំពីផលដ៏ប្រសើរនៃទាន—គឺផលដែលបានកើតពីការបរិច្ចាគអាហារតិចតួច ដែលរកបានដោយយុត្តិធម៌ ហើយបានផ្តល់ដោយទ្វិជម្នាក់នៅកុរុក្សេត្រ»។
Word by Word
नकुलःNakula
नकुलः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
हन्तindeed/come now
हन्त:
TypeIndeclinable
Rootहन्त
वःto you (all)
वः:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Plural
वर्तयिष्यामिI shall relate/tell
वर्तयिष्यामि:
TypeVerb
Rootवृत्
FormSimple Future (Lृट्), 1st, Singular, Parasmaipada
दानस्यof (the) gift/charity
दानस्य:
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Genitive, Singular
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Accusative, Singular
उत्तमम्best/supreme
उत्तमम्:
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormNeuter, Accusative, Singular
न्याय-लब्धस्यof that obtained by rightful means
न्याय-लब्धस्य:
TypeAdjective
Rootन्याय-लब्ध
FormNeuter, Genitive, Singular
सूक्ष्मस्यof the small/scanty
सूक्ष्मस्य:
TypeAdjective
Rootसूक्ष्म
FormNeuter, Genitive, Singular
विप्र-दत्तस्यof that given to a Brahmin
विप्र-दत्तस्य:
TypeAdjective
Rootविप्र-दत्त
FormNeuter, Genitive, Singular
यत्which/that (result)
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
TypeNoun
Rootद्विज
FormMasculine, Vocative, Plural
Speaker
नकुल उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes