Shloka 11
Babhruvāhana’s Lament and Appeal for Expiation (प्रायश्चित्त-याचना)
त्वयि प्राणा ममायत्ता: कुरूणां कुरुनन्दन । स कस्मात् प्राणदो<न्येषां प्राणात् संत्यक्तवानसि
tvayi prāṇā mamāyattāḥ kurūṇāṁ kurunandana | sa kasmāt prāṇado 'nyeṣāṁ prāṇāt saṁtyaktavān asi ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ កុរុនន្ទន! ជីវិតរបស់ខ្ញុំ និងជីវិតរបស់ប្រជាកុរុទាំងឡាយ ស្ថិតនៅក្រោមការពឹងផ្អែកលើអ្នក។ អ្នកដែលធ្លាប់ជាអ្នកផ្តល់ និងការពារជីវិតរបស់អ្នកដទៃ—ហេតុអ្វីបានជាអ្នកវិញ បោះបង់ជីវិតរបស់ខ្លួន?»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical weight of responsibility: one who sustains others—especially a protector or leader—must recognize that many lives depend on him. Abandoning one’s own life is portrayed not merely as personal withdrawal but as a moral rupture affecting dependents.
Vaiśampāyana, narrating the events, voices a lament addressed to a Kuru hero (Kurunandana). The speaker expresses shock that someone regarded as a ‘giver of life’ to others has himself relinquished life, emphasizing the dependence of the narrator and the Kuru people upon him.