Shloka 16
कālacakra-वर्णनम् तथा āśrama-धarma-निरूपणम्
The Wheel of Time and the Norms of the Āśramas
स्वदारनिरतो नित्यं शिष्टाचारो जितेन्द्रिय: । पज्चभिश्न महायज्ञै: श्रद्दधानो यजेदिह
svadāra-nirato nityaṁ śiṣṭācāro jitendriyaḥ | pañcabhir mahāyajñaiḥ śraddadhāno yajed iha ||
ព្រះវាយុមានព្រះបន្ទូលថា៖ «គ្រួសារីគួរតែស្មោះត្រង់ និងឧទ្ទិសចិត្តជានិច្ចចំពោះភរិយាស្របច្បាប់របស់ខ្លួន ប្រតិបត្តិតាមអាកប្បកិរិយារបស់អ្នកមានវប្បធម៌ និងអ្នកធម៌ ហើយគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ទាំងឡាយឲ្យបានឈ្នះ។ ក្នុងអាស្រាមនេះ ដោយសទ្ធា គាត់គួរធ្វើកិច្ចបូជា និងកាតព្វកិច្ចបរិសុទ្ធតាមរយៈ “យញ្ញធំប្រាំ” ដើម្បីគោរពដល់ទេវតា និងសត្វលោកទាំងអស់ និងថែរក្សារបៀបធម៌»។
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse defines key duties of a householder: fidelity to one’s spouse, adherence to the conduct of the virtuous, mastery over the senses, and faithful performance of the pañca-mahāyajñas—daily obligations that sustain gods, ancestors, beings, humans, and sacred knowledge.
Vāyudeva is speaking as a moral instructor, laying down normative guidance for gṛhastha life. Rather than describing an action scene, the passage functions as a dharma-teaching within the Ashvamedhika Parva’s broader post-war ethical and restorative discourse.